http://www.teilam.gr/amf_temp.html

http://www.amfissa.gov.gr/

Η Άμφισσα απέχει 180 χιλιόμετρα από την Αθήνα και 100 χιλιόμετρα από την Πάτρα. Το κλίμα της περιοχής είναι ξηρό πολύ υγιεινό αν και κάπως ψυχρότερο όσο ανεβαίνουμε βόρεια. Η γεωγραφική θέση είναι ευνοϊκή για τον τουρισμό λόγω του ότι απέχει μόλις 13 χιλιόμετρα από την παραλία της Ιτέας και 20 χιλιόμετρα από τον αρχαιολογικό χώρο των Δελφών και 30 χιλιόμετρα από την ιστορική πόλη του Γαλαξιδίου. Επίσης η εύκολη πρόσβαση στα βουνά του Παρνασσού και της Γκιώνας είναι ευνοϊκή για χειμερινό τουρισμό.

Η Άμφισσα πλαισιώνεται από ένα πανέμορφο ελαιώνα με δένδρα ηλικίας πολλών εκατοντάδων χρόνων. Αναφέρεται ότι ο ελαιώνας αυτός είναι ο πιο παλιός στον κόσμο. Αναφορές για αυτόν βρίσκουμε σε πολλά αρχαία κείμενα περιηγητών.

Στο παρελθόν η καλλιέργεια της ελιάς αποτελούσε κύρια πηγή εισοδήματος για τους κατοίκους της περιοχής. Σήμερα εξακολουθεί να καλλιεργείται παράγοντας τις φημισμένες ελιές Αμφίσσης που ξεχωρίζουν για το μέγεθος και την γεύση τους.

Είναι αρχαία πόλη, και πατρίδα τον Εσπερίων Λοκρών με 70.000 κατοίκους (σύμφωνα με τον Παυσανία το 180 μ.Χ.). Το όνομά της προέρχεται πιθανόν από το όνομα της κόρης του Μάκαρος (που ήταν γιός του Αίολου), αλλά σύμφωνα και με κάποιες πηγές από το ρήμα "αμφιέννυμι" που συμαίνει περιτριγυρισμένος (επειδή η πόλη είναι περιτριγυρισμένη από βουνά). Το 338 π.Χ. κατά τον Γ' Ιερό Πόλεμο καταστράφηκε από τον Φίλλιπο Β' της Μακεδονίας. Το 30 π.Χ. η πόλη κατοικήθηκε απο Αιτολούς και έγινε πολύ δημοφιλής. Κατά τα Βυζαντινά χρόνια και αργότερα μετονομάσθηκε σε Σάλωνα και κατά το Μεσαίωνα δέχθηκε την εισβολή των Φράγκων όπου και δημιούργησαν τη Βαρωνία των Σαλώνων.

Το 1821 κατά την Επανάσταση ήταν η πρώτη πόλη που επαναστάτησε κάτω από την αρχηγία των Πανουργιά, Γκούρα και του Μητροπολίτη Ησαΐα. Στις 27 Ματρίου εισέβαλε ο Πανουργιάς στην πόλη και στις 10 Απριλίου ο Κάστρο των Σαλώνων αλώθηκε. Τα Σάλωνα (Άμφισσα) έγιναν η πρωτεύουσα της Ανατολικής Στερεάς Ελλάδας ακολουθώντας η εγκατάσταση του Αρείου Πάγου των Σαλώνων, όπου ψηφίσθηκε η Διακήρυξη του Συντάγματος της Ανατολικής Στερεάς.

Σήμερα η Άμφισσα είναι η πρωτέυουσα του Νομού Φωκίδας, κατοικούν 12.000 άτομα και είναι το κέντρο όλων των δημόσων υπηρεσιών στην περιοχή. Υπάρχει ένα σύγχρονο Δημόσιο Νοσοκομείο, Πρωτοδικείο, Πολιτιστικό Κέντρο, Φυλακές, Αρχαιολογικό και Πολιτισμικό Μουσείο, Δημοτική Βιβλιοθήκη με 40.000 βιβλία που συνεχώς προστήθενται νέα βιβλία, Τράπεζες, Δημοτικό Conservatory και Αθλητικό Κέντρο, Πολιτιστικοί και Αθλητικοί Σύλλογοι. Στην πόλη υπάρχουν επίσης, ΤΕΙ όπου λειτουργεί Τμήμα Τουριστικών Επαγγελμάτων, Λύκεια, Γυμνάσια, Δημοτικά Σχολεία, Σχολή Νοσοκόμων, και άλλα Εκπαιδευτικά και Επαγγελματικά Ιδρύματα.

Παρά το πέρασμα του χρόνου, υπάρχουν ακόμα διατηρημένες παραδοσιακές βιοτεχνίες : Βυρσοδεψεία στην παραδοσιακή γειτονία με το όνομα Χάρμαινα, κουδουνάδικα και σχοινοποιεία. Η Άμφισσα είναι γνωστή για τις διαδεδομένες πολιτιστικές εκδηλώσεις της (Φωκικά, Καρναβάλι) Οι επισκέπτες πρέπει να επισκεφθουν τον Μητροπολιτικό Ναό του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου, για να δουν τις τοιχογραφίες του γνωστού ζωγράφου Σπύρου Παπαλουκά, το Κάστρο των Σαλώνων, που είναι η Ακρόπολη της πόλης με ερείπια από όλα τα αρχιτεκτονικά είδη.

Κοντά στην πόλη βρίσκεται ο Ναός της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος, ένα θαυμάσιο κομμάτι τέχνης, που είναι μια βυζαντινή εκκλησία του 11ου ή 12ου αιώνα. Στην βάση του λόφου Κόφινα, υπάρχει ένας κωνικός βράχος που μέσα του υπάρχει ένας Μυκηναϊκός Τάφος με όνομα "Λυκότρυπα". Υπάρχουν επίσης Ρωμαϊκά και Βυζαντινά μωσαϊκά όπως αυτό του Βαπτηστηρίου (3ος - 4ος αιώνας), και τα ερείπια της μιας βασιλικής εκκλησίας. Τέλος στην Άμφισσα υπάρχουν πολλά παλιά αρχοντικά και νεοκλασσικά κτήρια με ανάγληφες παραστάσεις και ζωγραφισμένα από τους τοπικούς ζωγράφους της εποχής.

• Φιλοθέη
  http://filothei.8m.com/indexg.html
• Τείχιο
  http://www.tihio.gr
• Σύλλογος Εθελοντών Αιμοδοτών Άμφισσας
  http://www.seaamfissas.gr
• Σύλλογος Αναπτυξιακού Προβληματισμού ΕΛΙΑ
  http://www.eliafestival.gr
• Σύλλογος Αμυγδαλιωτών Δωρίδος Ο ΚΟΥΤΣΟΥΡΟΣ
  http://www.amygdalia.com.gr/
• Ποτιδάνεια
  http://www.potidaneia.net/
• Παρνασσός - Ολοκληρωμένος ταξιδιωτικός οδηγός
  http://www.aroundparnassos.com
• Κροκύλειο
  http://www.krokilio.gr
• Καστέλλια
  http://www.kastellia.gr
• Καστέλλια
  http://www.kastellia.org.gr
• Καλοσκοπή
  http://www.kaloskopi.gr
• Delphicamp
  http://www.delphicamp.gr
• Ιερός Ναός Αγίου Χαραλάμπους και Αγίων Αποστόλων Πέτρου και Παύλου Ιτέας
  http://www.freewebs.com/axppitea
• Διακόπι
  http://www.diakopi.gr
• Διαδικτυακή πύλη για τη Φωκίδα
  http://www.fokidanet.com
• Γαλαξείδι
  http://www.geocities.com/galaxidiotis/
• Βαγονέττο - Το Μεταλλευτικό Πάρκο της Φωκίδας
  http://www.vagonetto.gr
• Αγία Ευθυμία
  http://www.agiathimia.com

Ο νομός Φωκίδας είναι γεωγραφική περιοχή και νομός της περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας. Έχει έκταση 2.120 χλμ² και πληθυσμό 48.284 (Απογραφή 2001), ενώ πρωτεύουσα του νομού είναι η Άμφισσα.

Η οικονομία του νομού βασίζεται στην καλλιέργεια της ελιάς, στα μεταλλεία βωξίτη, στον τουρισμό, στην παραγωγή μελιού, στις ιχθυοκαλλιέργειες, στην κτηνοτροφία, στην πτηνοτροφία και την αλιεία.

Γεωγραφία

Ο νομός Φωκίδας βρίσκεται στη Στερεά Ελλάδα και συνορεύει με το νομό Βοιωτίας ανατολικά, το νομό Φθιώτιδας βόρεια και το νομό Αιτωλοακαρνανίας δυτικά. Στα νότια βρέχεται από τον Κορινθιακό κόλπο.

Είναι από τους πιο ορεινούς νομούς της Ελλάδας με εναλασσόμενο γεωμορφολογικό τοπίο, αφού περιλαμβάνει τέσσερα από τα υψηλότερα βουνά της χώρας, την Γκιώνα, τον Παρνασσό, τα Βαρδούσια και την Οίτη, με πετρώδες κατά κύριο λόγο έδαφος, ενώ ταυτόχρονα διαθέτει την Λίμνη του Μόρνου από την οποία υδροδοτείται η Αθήνα και τον Ελαιώνα της Άμφισσας, ίσως την μεγαλύτερη έκταση με ελιές που υπάρχει σήμερα.

Διοικητικά

Παραδοσιακά η Φωκίδα χωριζόταν σε δύο επαρχίες, οι οποίες δεν υφίστανται πλέον ως διοικητικές μονάδες, την Παρνασσίδα με πρωτεύουσα την Άμφισσα και τη Δωρίδα με πρωτεύουσα το Λιδωρίκι. Πρωτεύουσα και μεγαλύτερη πόλη του νομού είναι η Άμφισσα, ενώ άλλες μεγάλες πόλεις είναι η Ιτέα, οι Δελφοί, η Δεσφίνα και το Γαλαξίδι.

Με το "Σχέδιο Καποδίστριας", ο Νομός ήταν χωρισμένος σε 12 δήμους. Για τον πλήρη κατάλογο των πόλεων και οικισμών του νομού, δείτε Διοικητική διαίρεση νομού Φωκίδας.

Απο το 2011 με το "Πρόγραμμα Καλλικράτης" περιλαμβάνει 2 δήμους, Δελφών και Δωρίδας.

Ο Νομός Φωκίδας εκπροσωπείται από ένα βουλευτή στο Ελληνικό Κοινοβούλιο.

Διοικητική ιστορία

Κατά τη διοικητική διαίρεση του Ελληνικού Κράτους το 1833, ιδρύθηκε ο Νομός Φωκίδος και Λοκρίδος, ο οποίος περιελάμβανε τις μέχρι τότε επαρχίες Σαλώνων, Γαλαξιδίου, Λιδωρικίου, Μαλανδρίνου, Ζητουνίου, Πατρατζικίου και Βουδουνίτσης. Ο Νομός αυτός αποτελούνταν από τις επαρχίες: Παρνασσίδος με έδρα τα Σάλωνα (Άμφισσα), Δωρίδος με έδρα το Λιδωρίκι, Φθιώτιδος με έδρα το Ζητούνιον (Λαμία) και Λοκρίδος με έδρα το Ταλάντιον {Αταλάντη). Πρωτεύουσα του νομού ορίστηκε η Άμφισσα, που ήταν η ιστορική πρωτεύουσα της Ρούμελης.

Το 1836 - 1837 ο Νομός, με την εισαγωγή του συστήματος Διοικήσεων - Υποδιοικήσεων, διαιρέθηκε στις Διοικήσεις Φωκίδος και Φθιώτιδος και τις Υποδιοικήσεις Δωρίδος και Λοκρίδος. Το 1845 ιδρύθηκε εκ νέου ο παλαιός Νομός, με το όνομα Φθιώτιδος και Φωκίδος, με την έδρα του να μεταφέρεται στη Λαμία. Το 1899 ο νομός διασπάστηκε και έτσι για πρώτη φορά ιδρύθηκαν δύο ξεχωριστοί νομοί, ο Νομός Φωκίδος (με έδρα την Άμφισσα) και ο Νομός Φθιώτιδος (με έδρα τη Λαμία). Το 1909 ανασυστάθηκε ο Νομός Φθιώτιδος και Φωκίδος (Φθιωτιδοφωκίδος), ενώ το 1946 διασπάστηκε ξανά, αυτή τη φορά οριστικά μέχρι και σήμερα, με τον Νομό Φωκίδας να αποτελείται από τις δύο επαρχίες (Παρνασσίδα και Δωρίδα), μέχρι την κατάργηση των επαρχιών και την ίδρυση των καποδιστριακών δήμων.

Αξιοθέατα

Αξιοθέατα του νομού αποτελούν το Αρχαιολογικό Μουσείο Δελφών και ο αρχαιολογικός χώρος που το περιβάλει, το Αρχαιολογικό Μουσείο Άμφισσας, ο Βυζαντινός Ναός του Σωτήρος στην Άμφισσα, το Ναυτικό Μουσείο Γαλαξειδίου, τα αρχαία τείχη της Λιλαίας, τα τοπία στους ορεινούς όγκους του Παρνασσού, της Γκιώνας, της Οίτης και των Βαρδουσίων, το Χιονοδρομικό Κέντρο Παρνασσού, η μαρίνα της Ιτέας, η Λίμνη του Μόρνου, το Κάστρο της Ωριάς στην Άμφισσα, τα γραφικά σπίτια των καπεταναίων στο Γαλαξείδι, το Λαογραφικό Μουσείο Αγόριανης, το Μοναστήρι του Προφήτη Ηλία.

Ιστορικά στοιχεία

Η Φωκίδα, σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία και κατά την επισκρατέστερη άποψη, πήρε το όνομά της από τον Φώκο, γιο του Ορτυνίωνα, που ήταν ο αρχηγός των Δωριέων Κορινθίων που κυρίευσαν την περιοχή και μετονομάστηκαν σε Φωκείς. Ήταν διάσημη για το σημαντικότερο μαντείο της αρχαιότητας, το Μαντείο των Δελφών που βρισκόταν στον "ομφαλό της γης", τους Δελφούς.

Προϊστορικοί κάτοικοι της Φωκίδας ήταν οι Πελασγοί ενώ αργότερα ήρθαν σε αυτή οι Αιολείς και τελευταίοι οι Δωριείς. Στην αρχαιότητα η θέση της Φωκίδας διέφερε από την σημερινή. Βρισκόταν ανατολικότερα και εκτεινόταν μέχρι το Στείρι, τους Δελφούς και το Κρισαίο Πεδίο από όπου ξεκινούσε η Οζολία Λοκρίδα. Οι σπουδαιότερες πόλεις της Οζολίας ή Εσπερίας Λοκρίδας, η Άμφισσα, η Μυωνία (σημερινή Αγία Ευθυμία), το Χάλαιον, η Οιάνθεια (σημερινό Γαλαξίδι), ο Τολοφώνας και το Ευπάλιον ανήκουν στην σημερινή Φωκίδα.

Η περιοχή της Φωκίδας είχε τη μέγιστη συνεισφορά στην Επανάσταση του 1821 με την ανάδειξη αγωνιστών όπως ο Σαλώνων Ησαΐας, ο Αθανάσιος Διάκος, ο Οδυσσέας Ανδρούτσος, ο Πανουργιάς, ο Γιάννης Δυοβουνιώτης, ο Τράκας, ο Γιάννης Γκούρας, ο Μητρόπουλος, ο Στρατηγός Γιάννης Μακρυγιάννης και άλλοι. Η επέτειος της κατάληψης του κάστρου της Άμφισσας (Κάστορ των Σαλώνω) από τους Έλληνες (10 Απριλίου 1821) εορτάζεται με κάθε επισημότητα κάθε χρόνο από τους κατοίκους της πόλης.

Στα χρόνια της κατοχής από τους Ιταλούς και Γερμανούς, η περιοχή δοκιμάστηκε άσχημα και υπήρξαν καταστροφές (κάψιμο χωριών, εκτελέσεις) όπως αυτές που έγιναν σε Αγία Ευθυμία, Βουνιχώρα, Σεγδίτσα και Καλοσκοπή. Από την άλλη, στα γύρω βουνά έδρασε οργανωμένο αντάρτικο, το οποίο είχε και νικηφόρες μάχες εναντίον των κατακτητών (Ρυκά, Καρούτες). Η περιοχή, επίσης, δοκιμάστηκε και στον Εμφύλιο σπαραγμό με πολλές απώλειες για τους κατοίκους της.

Τοπικά έθιμα και εκδηλώσεις

Ενδιαφέρουσες εκδηλώσεις υπάρχουν τις απόκριες με λαϊκά δρώμενα που βασίζονται σε παραδοσιακούς θρύλους στην Άμφισσα και τα αλευρομουτζουρώματα στο Γαλαξίδι.

Επίσης, το καλοκαίρι, διοργανώνεται η Ναυτική Εβδομάδα στην Ιτέα, η Γιορτή της Τράτας στην Ερατεινή, τα Φωκικά στην Άμφισσα, τα Σκαρίμπεια στην Αγία Ευθυμία και τα Μακρυγιάννεια στο Κροκύλειο. Κάθε χρόνο κάποιες από τις ειδικές διαδρομές του Ράλλυ Ακρόπολης πραγματοποιούνται σε δρόμους του νομού.

Διάσημοι Φωκείς

Πολλά είναι τα άτομα με καταγωγή από την Φωκίδα, τα οποία απέκτησαν πανελλήνια φήμη στη νεότερη εποχή. Στον τομέα των γραμμάτων και των τεχνών ξεχωρίζουν ο λογοτέχνης Γιάννης Σκαρίμπας από την Αγία Ευθυμία, ο ζωγράφος Σπύρος Παπαλουκάς από την Δεσφίνα, ο καθηγητής Αλέξανδρος Δελμούζος από την Άμφισσα και ο λαογράφος Δημήτρης Λουκόπουλος από την Αρτοτίνα.

Από την επανάσταση του 1821 ξεχωρίζουν ο Αθανάσιος Διάκος από τη Μουσουνίτσα, ο στρατηγός Μακρυγιάννης από το Κροκύλειο Φωκίδος, ο Επίσκοπος Σαλώνων Ησαΐας από την Δεσφίνα, ο αρματωλός Αστραπόγιαννος από την Αγία Ευθυμία, ο Πανουργιάς από τον Άγιο Γεώργιο, ο οπλαρχηγός Γιάννης Γκούρας, καθώς και η λαϊκή ηρωΐδα Μαρία Πενταγιώτισσα από τους Πενταγιούς.

http://www.foititoupoli.gr

http://www.fititis.gr/

http://www.mathima.gr

http://www.e-xams.gr

http://www.opateipir.gr/

http://www.neolaia.gr

http://www.all-unied.com/

ΑΦΙΞΕΙΣ ΠΡΟΣ ΑΘΗΝΑ

ΙΤΕΑ: 15 λεπτά μετα την αναχώρηση απο Άμφισσα
ΔΕΛΦΟΙ: 40 λεπτά μετα την αναχώρηση απο Άμφισσα
ΑΡΑΧΩΒΑ: 50 λεπτά μετα την αναχώρηση απο Άμφισσα
ΛΙΒΑΔΕΙΑ: 1 ώρα και 30 λεπτά μετα την αναχώρηση απο Άμφισσα
ΑΘΗΝΑ: 3 ώρες και 15 λεπτά μετα την αναχώρηση απο Άμφισσα

ΑΦΙΞΕΙΣ ΠΡΟΣ ΑΜΦΙΣΣΑ

ΛΙΒΑΔΕΙΑ: 1 ώρα και 45 λεπτά μετα την αναχώρηση απο Αθήνα
ΑΡΑΧΩΒΑ: 2 ώρες και 15 λεπτά μετα την αναχώρηση απο Αθήνα
ΔΕΛΦΟΙ: 2 ώρες και 30 λεπτά μετα την αναχώρηση απο Αθήνα
ΙΤΕΑ: 3 ώρες μετα την αναχώρηση απο Αθήνα
ΑΜΦΙΣΣΑ: 3 ώρες και 15 λεπτά μετα την αναχώρηση απο Αθήνα

Η διεύθυνση των ΚΤΕΛ ΦΩΚΙΔΑΣ είναι Κ. Καραμανλή 25 στην  Άμφισσα.

Τηλ. 2265 0 28226